Blechnarka cmentarz wojenny nr 49

Blechnarka – cmentarz wojenny nr 49 z I wojny światowej, I Okręg Nowy Żmigród, Beskid Niski. Właściwie znajduje się 3 km od wsi na zalesionym dziś, a niegdyś odkrytym zboczu góry w pobliżu granicy polsko-słowackiej. Cmentarz projektował Dušan Jurkovič. Ogrodzony niskim poligonalnym murem. Pierwotnie w linii tylnego ogrodzenia stał pomnik w formie wydłużonej kamiennej piramidy o ściętym wierzchołku, zwieńczony kamiennym krzyżem.

W ścianie frontowej monumentu umieszczona  była tablica inskrypcyjna z napisem w języku niemieckim, który w tłumaczeniu brzmi:

ZAJĘCI POKOJOWĄ PRACĄ
TRWALIŚMY W ZAŻYŁOŚCI
UKOCHANĄ ZIEMIĄ
Z WŁASNEGO CICHEGO ŚWIATA
WYRWAŁO NAS WYCIE WOJNY
WIODĄC PRZEZ NĘDZĘ, ZGRYZOTY
UPOJENIE ZWYCIĘSTWEM
W RAMIONA ŚMIERCI!

Pomnik został zniszczony w czasie II wojny światowej. To co widzimy dziś to usypany z pozostałych kamieni niewielki kopiec o trzech uskokach który zwieńczono oryginalnym krzyżem ze zniszczonej piramidy, tak więc obecnie pomnik nie dominuje już nad cmentarzem a cała uwaga skupia się na masywnych drewnianych krzyżach na tle lasu. Krzyże jedno i dwuramienne, nad poprzecznymi belkami drewniany dwuspadowy daszek. Co ciekawe, na archiwalnym zdjęciu takich daszków nie ma. Na przecięciu ramion prostokątna drewniana tabliczka, do której przymocowana jest emaliowana metalowa z nazwiskami poległych. Są to krzyże zrekonstruowane na wzór pierwotnych.

blechnarka-cmentarz-wojennyHistoria remontów tego cmentarza i błędów jakie przy nich popełniono jest  dość długa, więcej w tym temacie na www.cmentarze.gorlice.net.pl. Szczególnie dziś dziwią nietypowe drewniane tabliczki umieszczone po obu stronach bramy wejściowej.

Na cmentarzu w Blechnarce spoczywa 103. żołnierzy armii austriackiej, z czego 80. z nich znanych jest z nazwiska oraz 196. Rosjan, z których 6 jest znanych. Łącznie 299 poległych żołnierzy.

Austriacy pochodzili w zdecydowanej większości z:
T.K.J.R. 3 – 3 Tyrolski Pułk Strzelców Cesarskich (niem. 3. Regiment der Tiroler Kaiserjäger). Okręg uzupełnień – Triest.
I.R. 87 – 87 Pułk Piechoty Austro-Węgier (niem. Steirisches Infanterieregiment Nr. 87). Okręg uzupełnień – Celje  (niem. Cilli) w Słowenii

oraz kilku znanych Rosjan z 176. Perjewołoczenskiego Pułku Piechoty z garnizonem w Czernichowie na Ukrainie i 196. Iskarskiego PP z garnizonem w Złatouście Uralu.

Zidentyfikowani żołnierze zginęli od końca lutego do początku maja 1915 r. Wielu poległo 3 kwietnia 1915 r., kiedy to miało miejsce gwałtowne uderzenie Rosjan w czasie tzw. „Bitwy Wielkanocnej” – jednej z najgwałtowniejszych i najkrwawszych w Karpatach. Przy zaledwie kilku nazwiskach widnieje data śmierci listopad i grudzień 1914.*

Jeszcze ciekawostka, w Archiwum Narodowym w Krakowie zachowały się plany z pierwotnymi pochówkami żołnierskimi w Blechnarce, trzy z nich tuż przy cerkwi oraz osiem na miejscowym cmentarzu parafialnym. Z kart ewidencyjnych poległych wynika, że groby przeniesiono na cmentarz nr 57 w Uściu Gorlickim.

Dojście do cmentarza jest dość proste, mimo zdawałoby się trudnego i odległego położenia. Najpierw należy podążać żółtym szlakiem z miejscowości, następnie drogą szutrową (w zimie odśnieżana!) na której należy wypatrywać tabliczki kierującej do cmentarza – do tego miejsca można dojechać rowerem. Dalej przejście przez rzeczkę i 50 m stromo pod górę za biało-czarnymi „znakami cmentarnymi”. Takie same znaki prowadzą od żółtego znaku biegnącego granią wraz z czerwonym znakiem słowackim. Dolina rzeki Ropy to uroczy zakątek Beskidu Niskiego, z pewnością warto się doń wybrać – więcej zdjęć w poście Blechnarka.

Deutsch: Kriegerfriedhof aus dem Ersten Weltkrieg Nr. 49 in Blechnarka, I Kreis Żmigród, Westgalizien, Polen.  Begraben: 103 Krieger der Österreichisch-Ungarischen Armee, 196 Krieger der  Russischen Armee. Entwurf Dušan Jurkovič.

Inschrift: AM WERKE DES FRIEDENS WIRKEN WIR, // DER GELIEBTEN SCHOLLE // TRAULICH GESELLT; // AUS UNSEREN ENGEN // WARF UNS DAS GRAUENWOLLE // HEULEN DES KRIEGES, //  TRIEB UNS DURCH NOT UND HARM // UND DEN TAUMEL DES SIEGES // IN  TODESARM !

P.S. Blechnarka i cmentarz z I wojny światowej to jeden z moich ulubionych zakątków Beskidu Niskiego. Urok oraz cisza pozwalają naprawdę odpocząć.

Do celów wydawniczych posiadam więcej niepublikowanych zdjęć, w szczególności reportaż zrealizowany jesienią.

Korzystałem z : Drogomir, Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918) : wykazy poległych i zmarłych pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej. T. 3, Tarnów : Muzeum Okręgowe, 2005., Oktawian Duda Cmentarz I Wojny Światowej w Galicji Zachodniej, Warszawa 1995, Archiwum Narodowe w Krakowie, Broch Rudolf, Hauptmann Hans, „Westgalizische Heldengraeber aus den Jahren des Weltkrieges 1914-1915”, Wien 1918

Podobne wpisy

Bistuszowa cmentarz wojenny nr 165 – Kriegerfriedhof. Bistuszowa - cmentarz wojenny z I wojny światowej nr 165, Okręg VI Tarnów, gmina Ryglice, powiat tarnowski. Obiekt niewielki, liczący 262 m2 powierzch...
Łowczówek cmentarz wojenny nr 171 Łowczówek - cmentarz wojenny nr 171, jeden z najbardziej znanych w VI Okręgu Tarnów, zwany także cmentarzem legionistów polskich. Położony na wzgórzu ...
Piotrkowice – Zabłędza cmentarz wojenny nr 174. Zabytkowy cmentarz wojenny nr 174 z I wojny światowej we wsi Zabłędza, gmina Tuchów, powiat tarnowski. Przynależy do VI Okręgu Tarnów. Często nazywany...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *