Róża – cmentarz wojenny nr 241 – Kriegerfriedhof.

24 lipca 2013 | Brak komentarzy

Jeden z zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych z I wojny światowej w miejscowości Róża, gmina Czarna, powiat dębicki. V Okręg Pilzno. Projektował Gustav Rossmann. Obiekt o powierzchni 279 m z frontową częścią położoną na sztucznie utworzonej skarpie, ogrodzony drewnianym płotem z także drewnianą balustradą pomiędzy betonowymi słupkami. Pośrodku każdego przęsła oraz furty motyw równoramiennego krzyża. Wejście charakterystyczne, na betonowych słupach kalenicowy dach, który wieńczy mały krzyż. Do wejścia prowadzą betonowe schody.

W osi wejścia, w tylnej części cmentarza na cokole z kamiennych bloków drewniany krzyż z stylizowaną metalową glorią nakryty drewnianym łamanym daszkiem. Pierwotnie na skrzyżowaniu ramion umieszczony był medalion z płaskorzeźbą głowy Chrystusa w cierniowej koronie, sam krzyż był prawdopodobnie wyższy niż obecny po rekonstrukcji. Na kamiennym cokole w płycinie współczesna tablica z inskrypcją.

W przedniej części cmentarza 5 grobów zbiorowych rozmieszczonych symetrycznie, po dwa po bokach i jeden pośrodku. Na nich duże drewniane krzyże kryte łamanym daszkiem, podobne do tych na cmentarzu nr 230 w Dęborzynie. W tylnej części cmentarza 29 grobów pojedynczych połączonych po cztery oraz jedna grupa składająca się z pięciu pochówków, pierwotnie ukształtowane w rabaty i ułożone na kształt podkowy z trzech stron ogrodzenia. Zarysy mogił dziś zupełnie nieczytelne. Na każdej „zgrupowanej” mogile nagrobki w postaci żeliwnych krzyży umieszczonych na betonowych cokołach. Obecnie po remoncie ustawiono 6 małych nagrobków co nie zgadza się z planem u J.Drogomira, na którym grup pojedynczych mogił widnieje 7. Na wszystkich nagrobkach umieszczono metalowe tabliczki inskrypcyjne, odbiegają jednak one znacznie stylistyką od tych z epoki. Także ich treść w znacznej części nie pokrywa się ze wspomnianymi planami. Nie wiem, czy wynika to z niedopatrzenia czy istnieją jakieś nowe ustalenia.

Na cmentarzu tym pochowano 7(?) żołnierzy armii austro-węgierskiej z:

– T.K.J.R. 4 – elitarny 4. Tyrolski Pułk Strzelców Cesarskich (4. Regiment der Tiroler Kaiserjäger)
– I.R. 28 – 28. pułku piechoty (Böhmisches Infanterieregiment Nr. 28) w którego skład wchodzili głównie Czesi

46(?) żołnierzy armii niemieckiej z 217. i 218. pruskich rezerwowych pułków piechoty oraz 9(?) rosyjskiej. Dane te są jednak niepełne.[1]

Deutsch: Soldatenfriedhof  aus dem Ersten Weltkrieg Nr. 241 Róża, V Bezirk Pilzno, in der Nähe von Dębica, West-Galizien, Polen. Begraben: 7.(?) Krieger der Osterreichisch-Ungarischen Armee, 46.(?) Krieger der Deutschen Armee und 9.(?) Krieger der Russischen Armee – unvollständige Daten. Entwurf Gustav Rossmann.

Pozostałe cmentarze z I wojny światowej w gminie Czarna:
Czarna cmentarz wojenny nr 240
Stara Jastrząbka cmentarz wojenny nr 243

[1] J. Drogomir, Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918) : wykazy poległych i zmarłych pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej. T. 2, Tarnów : Muzeum Okręgowe, 2005. s. 414 – 415

 

 

Tagi:

Komentarze

Ten wpis nie został jeszcze skomentowany

Dodaj komentarz